رسالت
اداره سلامت کودکان
اداره كودكان متولی مراقبت كودكان و كاهش بار بيماری های الويت
دار كودكان زير
5 سال ساكن كشور و عمل به
تعهدات ملی و بين المللی (كنوانسيون حقوق كودك ) است.
وجه تمايز
اين
اداره با ساير بخش های ارائه دهنده خدمات مشابه ، در مسئوليت آن برای سياستگزاری
كلان در ارتقاء سلامت كودكان و پاسخگويی در مورد
تغييرات ايجاد شده ناشی از اعمال اين سياست
ها است.
گروه هدف
كليه
كودكان گروه سنی زير
5 سال
استراتژی
كلان اداره سلامت كودكان
·
مراقبت های ادغام يافته ناخوشی های اطفال (مانا )
·
مراقبت های ادغام يافته كودك سالم
برنامه های اداره سلامت كودكان
§
مراقبت از
كودك بيمار
§
ترويج تغذيه
با شير مادر
§
نوزادان
§
مراقبت از
كودك سالم
راهكارهای
برنامه
1- مراقبت های ادغام
يافته ناخوشی های اطفال (
مانا)
1-1 )
ارتقاء آگاهی كاركنان
بهداشتی و درمانی در زمينه ارزيابی ، طبقه بندی و درمان
بيماری
های
كودكان
2-1 )
ارتقاء آگاهی جامعه
3-1)
ارتقاء كيفی خدمات و پايش
و ارزشيابی برنامه
2- مراقبت
های ادغام يافته كودك سالم
1-2)
ارتقاء آگاهی كاركنان
بهداشتی و درمانی درزمينه ارزيابی ، تشخيص و توصيه های كودكان سالم
2-2) ارتقاء آگاهی جامعه
3-2) ارتقاء كيفی خدمات و پايش
و ارزشيابی برنامه
3- ترويج
تغذيه با شيرمادر
1-3)
ارتقاء آگاهی گروه پزشكی
و پيراپزشكی (متخصصين زنان ، كودكان ، تغذيه ، پرستاران و كليه كاركنان بهداشتی و
درمانی ) در زمينه اهميت و روش های تغذيه با شير مادر ، هم اتاقی مادر و نوزاد ،
تغذيه تكميلی و .....
2-3)
ارتقاء آگاهی گرو ه های
ذيربط (معلمين ، دانش آموزان ، آموزشياران نهضت سوادآموزی و مربيان مهد كودك)
3-3)
تكميل بيمارستان های
دوستدار كودك
4-3) برقراری خدمات حمايتی از
مادران شيرده و اجرای قانون ترويج تغذيه با شير مادر
5-3) برقراری خدمات
مشاوره ای برای مادران شيرده
6-3) ارتقاء آگاهی جامعه
7-3) ارتقاء كيفی خدمات
و پايش و ارزشيابی برنامه
4- نوزادان
1-4)
آموزش ارائه دهندگان
خدمات بهداشتی درمانی در زمينه احياء نوزادان و مراقبت از نوزادان سالم (WELL BABY CARE) و بيمار )
مانا )
2-4)
آموزش عموم مردم در زمينه
مراقبت از نوزادان
استاندارد
نمودن مراقبت ها و تشخيص ودرمان بيماريهای نوزادان و ارجاع بموقع ( تقويت سيستم
ارجاع )
3-4)
تجهيز واحدهای درمانی
4-4)
بررسی علل و عوامل موثر
بر مرگ نوزادان از طريق :
·
طراحی و اجرای نظام
ثبت استاندارد بيماری ها و مرگ پری
ناتال و نوزادی براساس ( نرسری -
بخش نوزادان-
NICU
)
·
طراحی و اجرای نظام ثبت استاندارد
بيماری ها و مرگ پری
ناتال و نوزادی براساس
ICPD-10
5-4)
افزايش دسترسی به زايمان
ايمن وبهداشتی ، تدوين و
بهبود مراقبتهای پره ناتال،
بهبود شرايط موثربر سلامتی
دوران پره
ناتال( سفارش به اداره مادران )
6-4)
شروع زودرس تغذيه انحصاری
با شير مادر
7-4)
نظارت و ارزشيابی
برنامه مراقبت های ادغام يافته ناخوشی های اطفال(مانا)
عليرغم اجرای برنامه
كودكان طی سالهای متمادی ، هنوز تا رسيدن به ميزانهای مطلوب سلامت كودكان، فاصله
بسيار
است. اغلب كودكان زير 5
سال دارای علائم و نشانه های چند بيماری با هم هستند و تصميم گيری برای درمان
بيماری آنان
بسيار دشوار است و يا
برخی وقتی مراجعه می كنند كه بيماری آنان بسيار پيشرفت كرده است. بسياری از مادران
روش
صحيح تغذيه كودك خود را
نمی دانند. مطالعات متعدد نشان داده است كه با ارتقاء كيفيت خدمات بهداشتی و
مشاركت
بيشتر خانواده ها می توان سطح سلامت
كودكان را ارتقاء داده و از ميزان مرگ و مير آنان كاست
.به اين منظور استراتژی
جديدی تحت عنوان «
مراقبت های ادغام يافته ناخوشی های اطفال ( مانا) » مطرح شد كه برنامه های مختلف
را با يكديگر
تركيب نموده و مهمترين و
شايعترين علل مراجعه و مرگ و مير كودكان را در برگرفته ، تشخيص و درمان صحيح
بيماريها را
براساس نشانه های موجود
امكان پذير می سازد. بعلاوه مانا حاوي اصول راهنما برای آموزش به مادران است تا
خانواده ها
در بهبودی كودك خود
مشاركت نموده و با اجرای صحيح اقدامات پيشگيری از جمله تغذيه صحيح كودك ، انجام به
موقع
واكسيناسيون از ابتلا و
يا شدت بيماريهای كودك جلوگيری كنند. بعبارت ديگر استراتژی مانا به تماميت سلامت
كودك می نگرد
و نه فقط به بيماری وی و
علاوه بر درمان كنونی و بهره جويی از فرصتهای از دست رفته برای ارائه خدمات
پيشگيری اوليه ،
خانواده ها را در درمان
كودك در منزل درگير می سازد تا زمينه های بيمار شدن كودك و يا غفلت از نشانه های
خطر در جريان
بيماری را به حداقل
برسانند. مانا يك استراتژی است ونه يك برنامه بطوری كه برنامه های موجود مراقبت از
كودكان زير 5
سال را هماهنگ نموده و
با اين هماهنگی ، كيفيت ارائه خدمات را افزايش داده و اثر بخشی مراقبتها را بالا
می برد و هزينه
های خدمات را كاهش می
دهد.
فعاليت ها
فعاليتهای برنامه مانا:
-
تعيين گروه های
كار و وظايف آنها
-
بررسی مشكلات موجود و ارزيابی برنامه
های جاری
CDD
،
ARI ،
شيرمادر
-
بدست آوردن بار بيماری ها در كودكان
زير 5 سال
-
بررسی قابليت ادغام آنها با مانا
-
تهيه سوالات عفونت های حاد تنفسی ،
بيماری های اسهالی و شيرمادر با توجه به مشكلات برنامه ها، تهيه متون
علمی معتبر مورد نياز گروه های كار
و ارسال آنها برای اساتيد جهت اظهار نظر و جمع بندی
اظهار نظر كميته های
علمی
-
تهيه مدولهای آموزشی ( ترجمه و
ايرانی سازی )
-
تهيه بوكلت چارت وچارت ديواری جهت
بهورزان
-
تهيه چارچوب اجرايی مانا
-
برنامه ريزی جهت اجرای مقدماتی در يك
شهرستان از استانهای سمنان – اصفهان – بوشهر
-
اجرای مانا در سمنان ، مباركه (
اصفهان ) ، بوشهر
-
تهيه بوكلت چارت پزشكان و مستندات
علمی مربوطه
- طراحی سيستم پايش وارزشيابی مانا
وتدوين چك ليست ها ومجموعه راهنمای آن
-
برگزاری دوره های آموزشی پايش و
ارزشيابی مانا
-
نظارت براجرای مانا
-
جمع آوری گزارشات اجرای مانا ، نظارت
و پيشنهادات دانشگاه ها
-
برنامه
ريزی
برای
گسترش
مانا
و برگزاری
دوره
های
آموزشی
فعاليت ها
دربرنامه ترويج تغذيه با شير مادر
- برگزاری كارگا های آموزشی شير مادر
برای كاركنان بهداشتی درمانی و پرسنل بيمارستان های مرتبط با مراقبت مادر و كودك
- برگزاری كارگاه های آموزشی مشاوره
شيردهی جهت تقويت مهارت
های
مشاوره ای كاركنان و رفع مشكلات
شیردهی مادران
- شركت پزشكان عمومی ؛
دستياران زنان و اطفال در
دوره های آموزشی شير مادر
- تشكيل كميته های بيمارستانی ترويج
تغذيه با شير مادر با همكاری متخصصين زنان و اطفال برای تدريس در دوره های
آموزشی و نظارت برپايش های دوره ای
- اجرای برنامه های آموزشی از صدا
وسيما و تاكيد بر آموزش و توجيه همسران و افراد خانواده مادر در مورد حمايت های
لازم از مادران شيرده
- تشكيل كميته های حمايت از مادران
در دوران شيردهی (ماده 10 آيين نامه اجرايی قانون شير مادر )
- ادامه پايش و ارزيابی مجدد
بيمارستان های دوستدار كودك
- تشكيل جلسات كميته سياستگذاری و
نظارت بر اجرای قانون ترويج تغذيه با شير مادر
- نظارت برحسن
اجرای برنامه های تغذيه با شير مادر
در بيمارستان ها و ساير واحد های اجرايی دانشگاه های علوم پزشكی كشور
فعاليت ها دربرنامه
نوزادان
تشكيل كميته های استانی كاهش مرگ و
ميرمادران و نوزادان
برگزاری كارگاه های آموزش
مشورتی سلامت و ايمنی
مادر و نوزاد
تدوين جزوات آموزشی در زمينه مراقبت
از نوزادان
برگزاری كارگاه كشوری احياء
نوزادان به منظور
آموزش
هسته های
آموزشی
استانها
تهيه وسايل
كمك آموزسی
ترجمه وچاپ كتاب
احياء نوزادان
فعاليت ها دربرنامه كودك سالم
تهيه وچاپ بوكلت چارت جهت بهورزان
برنامه ريزی جهت اجرای مقدماتی در
شهرستان هايی كه استراتژی مانا اجرا شده است
تهيه بوكلت چارت پزشكان
طراحی سيستم پايش و ارزشيابی كودك
سالم و تدوين چك ليست ها و مجموعه راهنمای آن
برگزاری دوره های آموزشی پايش و
ارزشيابی كودك سالم
دستاوردهای برنامه مانا
·
محاسبه بار بيماريهای
كودكان زير5 سال
·
ارزيابی برنامه های موجود
·
تهيه استراتژی دردوسطح
پزشك وغيرپزشك (درخصوص نحوه برخوردباكودك بيمار)
·
جمع آوری منابع ومستندات علمی
·
اجرای مراحل مختلف ايرانی
سازی راهنمای ژنريك مانا
·
آموزش هسته آموزشی
دانشگاهها (معاونت بهداشتی، درمانی وآموزشی)
·
اصلاح مجدد مطالب
·
نگريستن به تماميت سلامت
كودك ونه فقط به بيماری خاص او
·
اصلاح برنامه های جاری
·
امكان بررسی
دوبيماری ياشكايت مختلف باهم مثل تب واسهال
·
يافتن ارتباط زمينه ای
بين حالتهای مختلف بيماری مثلا ارتباط وضعيت تغذيه ای درسلامت و بيماری كودك
·
ايجادروندمنظم درارزيابی
كودك
·
توجه به نشانه های خطر
·
توجه كافی به نوزادودوره نوزادی
· ايجادمداخلات يكسان
درسطوح مختلف كاركنان بهداشتی(بهورز، پزشك، متخصص)
· يكسان
نمودن تعاريف مثلا درتب
·
روشن نمودن تعريف سوء
تغذيه شديد
·
روشن نمودن وظيفه گيرنده
خدمت
·
مشخص شدن نحوه پيگيری
بيماريها
·
روشن نمودن طبقه بندی
بيماران بدحال درابتدای ويزيت
·
توصيه برای استفاده ازتغذيه بومی
·
بهبود سيستم بهداشتی
·
ايجاد سيستم پايش وارزشيابی
·
بهبود
سيستم داروئی
·
بهبود سيستم تجهيزات وپشتيبانی
·
بهبود سيستم ارجاع ازطريق
ايجاددفترچه های ماناواجرای آزمايشی آن درمنطقه مباركه استان اصفهان
·
برنامه ريزی برای ارتقاء
مهارت ارائه دهندگان خدمت
·
آموزش بهورزان توسط
مربيان بهورزی ياكارشناسان ستادی
·
آموزش پزشكان عمومی توسط
هيات علمی دانشگاه
·
برگزاری كارگاه وكلاس
برای آموزش برنامه های جديد
·
برگزاری سميناروجلسات
ماهيانه برای بازآموزی
·
برنامه ريزی برای آموزش
پيش ازفراغت ازتحصيل
·
بهبود عملكرد خانواده و
جامعه
·
تهيه كارت مادربرای كل
كشوروآموزش آن به خانواده توسط پرسنل محيط
·
بدست آوردن روش جمع آوری
اطلاعات غذای بومی در منطقه و ارزشيابی آن و اجرای آزمايشی اين روش در سمنان
·
آموزش به جامعه ازطريق
رسانه های گروهی(درموردپيشگيری ازاسهال و عفونت حادتنفسی وتغذيه باشيرمادر)
· مشاوره
بامادردرموردتغذيه باشيرمادروتغذيه تكميلی توسط پرسنل
محيطی
·
مشاوره
بامادردرموردمراقبت كودك درمنزل وزمان بازگشت فوری مادر(توسط پرسنل محيطی)
دستاوردهای برنامه نوزادان
·
عقدقرارداد جهت تهيه
پروتكل استاندارد مراقبت نوزادان باانجمن فوق تخصصی نوزادان شور و
شركت اين اداره درجلسات آن
·
سطح بندی بيمارستانهای
دارای بخش نوزادان وزنان ازنظرپذيرش
·
تهيه 7 اقدام برای مراقبت
نوزادان درزايشگاهها وبيمارستانهای كشور
·
تشكيل كميته كاهش مرگ
وميرنوزادان زيرنظرمستقيم رياست محترم دانشگاهها
·
بررسی عوامل موثربرمرگ
نوزادان وگزارش دهی مستمردرسراسراستان به كميته فوق الذكر
·
چاپ كتاب احياء نوزادان
سال 2000
·
تهيه فرم مرگ نوزادواجرای اوليه آن
دربيمارستان اكبرآبادی
دستاورد های برنامه شير مادر
·
تهيه نيازسنجی آگاهی پرسنل
درموردمشاوره شيردهی
·
تشكيل كارگاه مشاوره شيردهی
·
تصويب لايحه ترويج تغذيه باشيرمادر
و
حمايت
ازمادران دردوران شيردهی در 11 ماده توسط مجلس شورای اسلامی درسال 1374
·
استفاده 91% مادران شاغل
ازچهارماه مرخصی زايمان
·
دوستداركودك شدن 96%
ازبيمارستانهای كشور
·
آموزش كاركنان بهداشتی
درمانی دررده های مختلف
·
آموزش به مادران ازطريق
رسانه های گروهی وپرسنل بهداشتی
·
تهيه سيستم پايش وارزيابی
مجدد تغذيه با شيرمادرواجرای آن درزايشگاههای كشور(10اقدام)
·
تهيه سيستم پايش وارزيابی
مجدد تغذيه
با شير
مادر
و
اجرای آن دربخش های اطفال بيمارستانهای كشور
·
گنجاندن برنامه
شيرمادر
در
كوريكولوم پزشكی وپيراپزشكی
دستاورد هاي برنامه کودک سالم
.
تهيه چارت بوكلت
مراقبتهای ادغام يافته كودك سالم در دوسطح پزشك و غيرپزشك
. چاپ چارت
بوکلت
مراقبتهای
ادغام يافته كودك سالم
ويژه
غيرپزشك
. تهيه راهنمای
چارت
بوکلت
مراقبتهای
ادغام يافته كودك سالم
ويژه
غيرپزشك
. اجرای برنامه بصورت آزمايشی
در چند شهرستان
. برگزاری جلسات هماهنگی با
آموزش و پرورش استثنايی ، سازمان بهزيستی و سازمان
توانبخشی